فصل سوم از همدان تا تهران 1 . حركت از همدان بيست و دوم ماه ژوئن 1796 مسيحى [ 1211 ق ] بعدازظهر از همدان بيرون آمديم و به همراهى كاروانى كه مركب بود از دوازده نفر مكارى و قريب به شصت اسب كه تمامى بار از مأكولات و چيزهاى خوراكى داشتند و به تهران حمل مىكردند . هوا آلوده و بىباد بود و گرما خيال شدت داشت و يك نفر تاجر قدرى تنومند در يك فرسخى شهر از صدمهء حرارت به مرض « فجهء دموى » « 1 » گرفتار شد و فى الفور مرد . اين شخص از خانهء يكى از دوستان خود كه در همانجا مهمان بود ، شراب مفرطى از شراب سفيدى كه در اين شهر ارامنه مىسازند و بسيار قوى باشد ، خورده و همچنان با امتلاء معده سوار شده بود . جنازهء وى را به همدان مراجعت داده [ و ما به راه ] خود مستمر شديم . چون چهار فرسخ و نيم طى مسافت كرديم ، در چمنى زياد وسيع فرود آمديم . علف اين چمن بسيار بلند و انبوه بود . در صحرا چندين ده ديديم كه بعضى از آنها نيمه خراب و بعضى بالكلّه خراب و خالى از سكنه بود . بعد از آنكه چند ساعت استراحت كرده و مالها را به قدر كفايت چرانديم ، دوباره به راه افتاديم . بيست و سوم ژوئن : به هنگام صبح ، بعد از ساعت نه حركت كرديم و در كنار چشمه‌اى فرود

--> ( 1 ) . مرض فجهء دموى - سيلان دم ، خون دماغ